Burgers over het EPD: het belang van communicatie

Bettine May 25th, 2009

Vandaag publiceert de Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie (NPCF) om tien uur een onderzoeksrapport over de bekendheid en populariteit van het landelijk Elektronisch Patiënten Dossier (l-EPD). TNS Nipo vroeg 1236 Nederlanders of zij op de hoogte zijn van de komst van het l-EPD, wat zij denken dat dat allemaal precies zal in gaan houden en wat zij daarvan vinden. Ik heb het onderzoeksrapport reeds sinds vrijdag in mijn bezit en kan hier dus alvast een reflectie op de resultaten geven. Vanaf 10 uur vandaag kunt u het rapport downloaden van de website van de NPCF. Lees verder »

Healthinf 2009: day 1

Bettine January 14th, 2009

Deze week vindt in Porto de International Conference on Health Informatics plaats:

The purpose of the International Conference on Health Informatics is to bring together researchers and practitioners interested in the application of information and communication technologies (ICT) to healthcare and medicine in general and to the specialized support to persons with special needs in particular“.

Healthinf maakt onderdeel uit van een zogenaamde ‘joint conference’, Biostec 2009. Ik presenteer vrijdag voor het onderdeel Health Informatics een paper getiteld “Changing perspectives on Informatics? A national comparison of three national EHRs” (waarover later meer) en ben bovendien voorzitter van een sessie op zaterdag.
De komende dagen doe ik verslag van de presentaties die ik bijwoon. Die hebben betrekking op zeer verschillende thema’s op het gebied van informatie-uitwisseling in de zorg: van het voor velen onbegrijpelijke fenomeen ‘ECG simulatie’ tot onderzoek naar de manieren waarop artsen tijdens multidisciplinaire overleggen geholpen kunnen worden bij de besluitvorming. Ik zal me bij het verslag beperken tot (selecties uit) presentaties die betrekking hebben op – hoe kan het ook anders – patiëntdossiers en interactie in de zorg.

Lees verder »

Respect in de arts-patiëntrelatie

Bettine November 16th, 2008

Dit weekend staat in het filosofisch katern van Trouw een alleraardigst interview met Marcel Becker, universitair docent aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Het artikel maakt deel uit van de zogenaamde deugdenserie, waarin Trouw probeert het negatieve imago en belang van deugden op te poetsen. Marcel Becker illustreert zijn opvatting over respect door de problematiek van de arts-patiëntrelatie te beschrijven, en de veranderingen in de opvattingen hierover. Lees verder »

Baadt het niet, dan schaadt het niet? KNMG komt met standpunt complementaire geneeswijzen

Bettine April 2nd, 2008

Er gebeurt van alles op het terrein van de complementaire behandelwijzen. Vorige week maakte minister Klink bekend dat hij uitwassen binnen de alternatieve gezondheidszorg wil gaan aanpakken door te onderzoeken of het mogelijk is de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) meer bevoegdheden op dit gebied te geven.
De KNMG kwam gisteren met een al enkele maanden geleden aangekondigd standpunt inzake ‘niet-reguliere behandelingen’. Belangrijkste reden hiervoor was een aantal elkaar in rap tempo opvolgende zaken, zoals rondom Silvia Millecam. Die zaak, en de door mij eerder beschreven onrust rondom de Italiaanse arts Simoncini, vragen inderdaad om een (her)bezinning op de positie van complementaire geneeswijzen in ons zorgstelsel. Daarom is het goed dat de KNMG met een nieuwe gedragscode komt. Lees verder »

Dilemma’s: wie beslist over complementaire behandeling?

Bettine February 22nd, 2008

Afgelopen woensdag besteedde Netwerk aandacht aan de opschudding die is ontstaan rondom een complementaire behandeling tegen kanker. De behandeling met natriumbicarbonaat raakte in opspraak toen in de pers werd gesteld dat een vrouw na het volgen van deze behandeling in een kliniek in Bilthoven zou zijn overleden. De Inspectie voor de Gezondheidszorg stelde een onderzoek in. Netwerk meldt dat de therapie volgens het inspectierapport “zinloos is en in sommige gevallen zelfs gevaarlijk”. De behandeling is in Nederlandse gezondheidscentra inmiddels niet meer te volgen.

Eerder schreef ik op dit weblog over de ethische dilemma’s rondom complementaire geneeswijzen en de verschillende opvattingen die bestaan over wat in dit geval ‘goed’ is voor de patiënt en wie daarover beslist. In het bijzonder besteedde ik toen aandacht aan de visie van Planetree hierop, die stelt dat het in het belang van de patiënt is op basis van duidelijke informatie over risico’s en (gebrek aan) aangetoonde resultaten zelf een beslissing te kunnen nemen over het wel of niet volgen van die behandeling. Andere partijen, zoals de Vereniging tegen de Kwakzalverij, menen dat op basis van algemeen geldende standaarden alleen behandelingen moeten worden aangeboden waarvan de werking is aangetoond. Hoe kwam dit dilemma in de uitzending van Netwerk aan de orde? Lees verder »

Wat kan de patiënt? Reacties op RVZ-rapport

Bettine February 17th, 2008

Het zal de meesten van jullie niet zijn ontgaan. Afgelopen week bracht de Raad voor de Volkgezondheid en Zorg (RVZ) een rapport uit over ‘goed patiëntschap’. De RVZ is van mening dat er de afgelopen decennia terecht veel aandacht is besteed aan de rechten van de patiënt, maar dat er te weinig is gesproken over de verantwoordelijkheden en verplichtingen van patiënten. In het rapport pleit de Raad daarom voor meer verantwoordelijkheden voor de patiënt.

Voor een samenvatting van het rapport verwijs ik naar de site van de RVZ. Hier vind ik het veel interessanter te kijken naar wat anderen deze week over het rapport hebben gezegd. Om deze reden een greep uit de reacties op het rapport.

Lees verder »

E-consult niet altijd en bij iedereen populair

Bettine February 11th, 2008

De populariteit van het online consult neemt toe, zo meldt nu.nl vandaag. Volgens Pim Ketelaar van de Nederlandse Vereniging voor E-health biedt inmiddels 9 procent van de artsen in Nederland de mogelijkheid van een consult via internet. Maar niet iedereen is fan van het e-consult. Vorige maand werd er in Mednet-magazine nog een stevige discussie gevoerd over de voors en tegens van het e-consult. Aanleiding was de herziene richtlijn van de KNMG voor online arts-patiëntcontact. Huisarts Robert Mol, ondermeer oprichter van www.emaildokter.nl, liet zich negatief uit over de aanpassing van de KNMG-richtlijn. Hij sprak van een stap terugwaarts voor de e-patiënt, omdat de KNMG het voorschrijven van medicijnen aan patiënten met wie een arts nog geen ‘bestaande behandelrelatie’ heeft niet langer toelaatbaar acht. Er lijkt hier sprake te zijn van een fundamenteel verschil in opvatting over verantwoordelijkheden en competenties van arts en patiënt.

Lees verder »

Ethische dilemma’s & nieuwe technologie

Bettine September 19th, 2007

Vanmiddag was er een boekpresentatie van het Rathenau-instituut. Dit instituut stimuleert publiek debat en politieke oordeelsvorming over maatschappelijke, ethische en politieke effecten van wetenschap en technologie. Vandaag werd een boek gepresenteerd met als titel: “Ambient intelligence: toekomst van de zorg of zorg van de toekomst?”. Het boek werd na een korte presentatie van één van de auteurs overhandigd aan ethica en Eerste Kamerlid mw. Prof. dr. Dupuis, die hierop een korte inhoudelijke reactie gaf. Dit werd gevolgd door een interessante paneldiscussie.
Lees verder »

Relational Responsibilty?!

Bettine August 10th, 2007

Met mijn promotieonderzoek verken ik de manieren waarop een elektronisch patiënt dossier kan bijdragen aan ‘relational responsibility’ (RR) binnen de arts-patiënt relatie. Ik ben er namelijk van overtuigd dat RR de (ervaren) kwaliteit van de gezondheidszorg sterk kan verhogen.

Maar wat is dat eigenlijk, relational responsibility? De letterlijke vertaling, relationele verantwoordelijkheid, geeft waarschijnlijk weinig houvast. Sommige mensen denken bij het horen van RR meteen aan gedeelde verantwoordelijkheid, maar dat is het absoluut niet. RR kan gezien worden als de bereidheid van zowel arts als patiënt om aandacht te hebben voor elkaars opvattingen over goede en ethische zorg. Zo vraagt RR van de patiënt dat deze openstaat voor dat wat de arts hem vanuit diens expertise aanraadt. En RR vraagt van de arts dat hij peilt wat de patiënt van hem verwacht. Wil de patiënt graag dat de arts zich opstelt als expert die zo weinig mogelijk van de patiënt vraagt om actief mee te denken over zijn gezondheid en genezing? Of stelt de patiënt meer prijs op een arts die hem naar zijn mening vraagt, beslissingen bij hem zelf laat en dus meer naar een gelijkwaardige relatie streeft? Laat ik wat verder ingaan op wat RR voor de arts betekent. Lees verder »

De eed van Hippocrates

Bettine August 10th, 2007

Bij veel mensen heeft de eed van hippocrates wellicht een wat ouderwets imago. Die eed, dat is iets uit de oudheid, toch? Maar dat beeld is toch niet helemaal terecht. De huidige beroepseed van artsen stamt uit het jaar 2003 en is naar mijn mening een prachtige tekst.

Voor hen die onbekend zijn met deze eed: de eed van Hippocrates is een eed waarin artsen zichzelf verplichten bepaalde beroepsregels te zullen handhaven. Hij is vernoemd naar de Griekse arts Hippocrates, die zijn leerlingen zo’n 400 jaar voor het begin van onze jaartelling de eed liet afleggen. De huidige Nederlandse versie van de eed heeft nog maar weinig weg van de oorspronkelijke eed. Lees verder »