Bettine January 19th, 2008
Gisteren gaf minister Klink startsein voor het project ‘Mentaal Vitaal.’ Het Trimbos-instituut spreekt van een ‘revolutionair project’. Tijdens het project zullen de betrokken partijen werken aan het ontwikkelen en aanvullen van bestaande e-preventie methodes met als belangrijkste doel de preventie en behandeling van depressiviteit. Dit moet als basis dienen voor een grootschalige invoering van ‘E-mental health‘ na 2009.
Bettine December 5th, 2007
Enkele weken geleden stond op deze weblog een eerste artikel over Planetree: een zorgconcept of filosofie die door het in de praktijk brengen van een aantal principes hoopt de gezondheidszorg patiëntgerichter of mensgerichter te maken. Nu is dat woord patiëntgericht een lastig begrip. Door mijn promotieonderzoek wordt mij steeds duidelijker dat het woord ‘patiëntgerichtheid’ een soort schijnconsensus met zich meebrengt. Vraag 100 mensen of ze het er mee eens zijn dat een Elektronisch Patiënt Dossier moet bijdragen aan patiëntgerichte zorg en de kans is groot dat iedereen die vraag met ‘ja’ beantwoordt. Maar als je vervolgens doorvraagt zul je tot de ontdekking komen dat er veel verschillende opvattingen zijn over wat nu goed is voor de patiënt.
Een mooi voorbeeld van die verschillende ‘sociale constructies’ van patiëntgerichtheid vind je terug in discussies over de alternatieve of complementaire geneeswijzen. Waar de Vereniging tegen de Kwakzalverij vanuit het belang van de patiënt probeert de alternatieve geneeswijzen in Nederland zoveel mogelijk te bestrijden, ziet Planetree het juist als een uiting van patiëntgerichtheid om patiënten ook alternatieve geneeswijzen aan te bieden. Lees verder »
Bettine November 24th, 2007
Web 2.0 is hot. Sommigen van jullie kennen het, doen het en ‘zijn 2.0’, anderen kennen de term niet, maar doen het (dagelijks) en natuurlijk is er dan nog een groep mensen die het niet kent, niet doet en niet is. Voor de laatste twee groepen volgt hieronder een korte
beschrijving van web 2.0, waarna ik de vertaalslag maak naar zorg en patiëntdossiers. Voor uitgebreide beschrijvingen verwijs ik naar sites als wikipedia (op zichzelf een voorbeeld van web 2.0), en weblogs zoals deze, deze en deze.
Als iemand zonder technische achtergrond was ik altijd wat terughoudend en cynisch ten opzichte van mensen die het hadden over web 2.0. Dat klonk als iets van en voor techneuten. Inmiddels ben ik om. Web 2.0 verwijst immers naar interactieve applicaties op het internet en in die hoedanigheid is het een reuze-interesant sociaal fenomeen dat een grote invloed kan hebben en heeft op onze levens. Online identiteiten en communities en identiteiten in ons “echte” leven vloeien meer en meer in elkaar over. Dat wat er op
internet gebeurt stelt ons steeds meer in staat onze levens anders vorm te geven. Door de ‘wisdom of crouds’ via sites als wikipedia te mobiliseren wordt de variëteit aan kennis toegankelijker voor grote groepen mensen. Door netwerksites als Hyves (voor vrienden), LinkedIn (voor zakelijke relaties), door weblogs en microblogs (bijv. Twitter) en door online discussiefora komen mensen met geheel verschillende achtergronden, maar met gezamenlijke belangstelling of belangen, met elkaar in dialoog. Lees verder »
Bettine October 24th, 2007
Planetree is in Amerika een succes te noemen. Het zorgmodel wordt er al in 76 ziekenhuizen toegepast. Inmiddels zijn ook in Nederland de eerste zorginstellingen gestart met de invoering van het model.
Planetree werd in 1978 bedacht door Angelica Thierot. Vanuit haar ontevredenheid met de Amerikaanse gezondheidszorg besloot zij een zorgmodel te ontwikkelen waarin de patiënt geheel centraal stond. Onderzoeken wijzen erop dat patiënten en medewerkers van zorginstellingen waarin volgens de filosofie wordt gewerkt tevredener zijn en dat de zorg in die instellingen bovendien van een hogere kwaliteit is. Planetree kan wel eens een belangrijk middel worden in de toenemende concurrentie tussen ziekenhuizen. Maar wat houdt het model nu precies in? Lees verder »
Bettine September 26th, 2007
Het boek “The politics of medical encounters: how patients and doctors deal with social problems” is alweer een behoorlijke tijd geleden uitgebracht. Het boek is in 1991 geschreven door Howard Waitzkin. Toch is de problematiek die in het boek wordt geanalyseerd helaas nog steeds hartstikke actueel.
Waitzkin wil met zijn boek aandacht vragen voor de niet-medische zorgen die patiënten tijdens gesprekken met hun arts uiten, bijvoorbeeld over hun relatie of over het combineren van werk en zorg voor de kinderen. Doordat artsen hieraan nauwelijks tot geen aandacht besteden en voortdurend het gesprek met de patiënt terugvoeren tot diens lichamelijke klachten, vindt Waitzkin dat de echte, onderliggende oorzaak van die klachten niet wordt opgelost. Bovendien worden bepaalde rolpatronen en andere normen en waarden binnen onze samenleving op deze manier versterkt. Vandaar het woord ‘politiek’ in de titel: bewust of onbewust bevestigen en versterken artsen bepaalde patronen en ideologieën in onze samenleving, zo luidt de mening van de onderzoeker.
Bettine September 19th, 2007
Vanmiddag was er een boekpresentatie van het Rathenau-instituut. Dit instituut stimuleert publiek debat en politieke oordeelsvorming over maatschappelijke, ethische en politieke effecten van wetenschap en technologie. Vandaag werd een boek gepresenteerd met als titel: “Ambient intelligence: toekomst van de zorg of zorg van de toekomst?”. Het boek werd na een korte presentatie van één van de auteurs overhandigd aan ethica en Eerste Kamerlid mw. Prof. dr. Dupuis, die hierop een korte inhoudelijke reactie gaf. Dit werd gevolgd door een interessante paneldiscussie.
Lees verder »
Bettine September 15th, 2007
Wikipedia is niet alleen handig als encyclopedie, maar ook als bibliotheek. Toen ik een tijdje terug besloot te kijken wat er zoal te vinden was over Elektronische Patiënt Dossiers, stuitte ik op allerlei interessante (wetenschappelijke) artikelen. Eén daarvan was het artikel “Personal Health Records: Definitions, Benefits, and Strategies for Overcoming Barriers to Adoption”. Het artikel levert naar mijn mening een waardevolle bijdrage aan de beeldvorming ten aanzien van EPD’s en hun voor- en nadelen. Lees verder »
Bettine August 25th, 2007
Zoals gezegd is de arts-patiëntrelatie een belangrijk thema binnen mijn promotieonderzoek. Laat ik daarom eens wat dieper ingaan op de interactie tussen de arts en patiënt aan de hand van fragmenten uit de roman “Komt een vrouw bij de dokter”. Het boek is geschreven door Kluun, die zijn vrouw verloor aan kanker en zijn ervaringen letterlijk en hopelijk ook figuurlijk verwerkte in deze roman. In onderstaand fragment vertelt hoofdpersoon Stijn over het bezoek van zijn vrouw Carmen en hemzelf aan de specialist, dokter Scheltema, nadat bij Carmen een zeer gevaarlijke vorm van borstkanker is geconstateerd. Lees verder »
Bettine August 9th, 2007
Wat maakt de arts tot arts en de patiënt tot patiënt? Dat lijkt in de meeste gevallen klip en klaar, maar de schrijver Irvin D. Yalom laat zien dat dat niet altijd zo hoeft te gaan. In zijn roman ‘Nietzsches tranen’ schetst hij op een uiterst originele manier ethische vraagstukken binnen de arts-patiënt relatie.